zondag 2 november 2014

52. Indianenaardappel (Apios tuberosa)




Wat een beauty dit knolgewasje dat oorspronkelijk uit Amerika komt.
Indianenaardappel of ook wel Amerikaanse grondnoot genoemd, de latijnse naam is Apios tuberosa of Apios americana. De klimplant behoort tot familie van de leguminosae (binden stikstof in symbiose met rhizobium bacterien), is winterhard en produceert voedzame eetbare knolletjes die door een streng met elkaar worden verbonden en zo een soort ketting vormen. De oud rose bruine bloemen verschijnen in augustus en september en verspreiden een typische geur.
Eind Oktober sterft de plant al bovengronds af en toont dan een mooie gele herfstkleur. Er kan vanaf het tweede of derde jaar worden geoogst. De smaak is te vergelijken met die van een goede aardappel, en de knolletjes kunnen zo ook worden bereid. De planten stellen weinig eisen, standplaats zonnig half schaduw niet te droog en vermeerderen zich gemakkelijk door het vormen van nieuwe knolletjes, de schitterende bloemen produceren geen zaad.
Ik heb de knolletjes geplant langs een rek van betongaas zo'n 2 meter hoog, dat volledig en dicht wordt begroeid.
De planten vragen wel wat ruimte om te kunnen verwilderen, in het voorjaar verschijnen er nieuwe uitlopers tot op een paar meter afstand van het rek.





zondag 26 oktober 2014

51. keukenafval verwerken in een wormenbak


Dit jaar ben ik gestart met een wormenbak waarin keukenafval (geen etensresten) verwerkt wordt tot compost. Groente en fruitresten, eierdoosjes, koffiefilters, theezakjes, eierschalen. af en toe wat gemaaid gras.

We hebben al een grote compsthoop waarom dan ook nog een wormenbak ?
De wormen zetten het keukenafval sneller en vollediger om tot een hele goede compost.
Het compostsap of percolaat dat wordt opgevangen in een emmer onder het bad is verdund met water in een verhouding 1:10 te gebruiken als een hele goede vloeibare meststof voor je planten.
Verder worden onze kippen die geen legkorrels krijgen maar puur graan en groenvoer in de periode dat ze niet vrij kunnen rondlopen bijgevoerd met wormen uit de bak en daar worden ze heel blij van.
Daarmee gaat dan wel wat compost verloren.

Hoe te beginnen?
Het is belangrijk om te starten met strooiselwormen ofwel tijgerwormen (Eisenia fetida). Je kunt ze vinden in een gezonde composthoop. Wormen die worden verkocht als visaas zijn niet geschikt.
De compostwormen verwerken als ze het naar hun zin hebben per dag hun eigen gewicht aan afval. Daarvoor moet de massa niet nat maar vochtig zijn en afgedekt worden, wormen houden niet van licht ook is de temperatuur van belang.
De wormen worden actief tussen de 15C en 25C, wordt de temperatuur lager dan 10 C dan worden ze inactief , ze sterven bij een temperatuur lager dan O C en hoger dan 30 C.





Er zijn prachtige systemen te koop die goed functioneren maar het kan ook anders. We hadden nog een plekje in de tuin en hebben een oude kunstof badkuip op een paar stenen gezet. Dit pierenbadje werd zo geplaatst dat de bodem goed afwatert, de stop verwijderd en een gaasje geplaatst op de afvoer en de bodem bedekt met een laag van 5 cm met biologisch stro.
Daarop hebben we een stuk of acht emmers halfverteerde compost met wormen uit de composthoop omgekeerd (de compost niet teveel uitelkaar werken).  De compost ook weer met een laagje biologisch stro bedekt samen met wat stukken karton. Daarop hebben we een paar emmers vers keukenafval verspreid en dat alles afgedekt met enkele lagen dik karton.
Het karton tillen we even op wanneer het verse keukenafval wordt gestort,
Als het te droog werd in de zomer heb ik de compost met wat regenwater begoten, rondom het bad hebben we wat stro en karton geplaatst, de wormen hebben zo de zachte winter 2013/2014 overleefd.
Ik denk erover om de bak voor komende winter tijdelijk te verhuizen naar een kelder.

Het is belangrijk om het keukenafval goed te doceren, teveel keukenafval is een probleem dus oppassen dat de wormen niet worden overvoerd, als dat dreigt te gebeuren dan gaat het keukenafval op de composthoop.
Ik meng af en toe wat stukken karton of wat stro tussen het verse keukenafval. Grote stukken zoals stronken van kolen wat klein snijden helpt het verteringsproces.
Door het keukenafval aan een kant van de wormenbak te storten onstaan er twee zones verteerd/ vers afval, je zou kunnen overwegen een geperforeerd schot te plaatsen dat zal het makkelijker maken om je compost te oogsten. Verder is het van belang de vochtigheid en temperatuur in de gaten te houden, bescherm de wormen met stro en karton en dek de bak af met een zeiltje bij overvloedige neerslag in de herfst en winter.